Mity rozwodowe, które wciąż mają się dobrze

Mity rozwodowe, które wciąż mają się dobrze

„Bez jego zgody nie dostanę rozwodu”.

„Skoro mnie zdradziła, sąd na pewno uzna jej wyłączną winę”.

„Nie płaci alimentów, więc nie będę wydawać mu dziecka”.

„Wyprowadził się z domu, czyli to on jest winny”.

Takie przekonania często pojawiają się przed rozpoczęciem sprawy rozwodowej. Problem w tym, że to, co wydaje się oczywiste, nie zawsze tak samo wygląda od strony prawnej.

Przyjrzyjmy się kilku najczęstszym mitom dotyczącym rozwodu.

Mit 1. Bez zgody małżonka nie dostaniesz rozwodu

Twój małżonek mówi: „Nie zgodzę się na rozwód”.

Czy to oznacza, że pozostaniecie małżeństwem tak długo, jak on będzie tego chciał?

Nie.

Do orzeczenia rozwodu nie jest potrzebna zgodna decyzja obojga małżonków. Sąd przede wszystkim ustala, czy między Wami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia.

Bada więc, czy ustały więzi uczuciowa, fizyczna i gospodarcza oraz czy można rozsądnie oczekiwać, że wrócicie do wspólnego życia.

Brak zgody drugiego małżonka może mieć znaczenie dla przebiegu postępowania, ale sam w sobie nie blokuje rozwodu.

Trzeba jednak pamiętać, że przepisy przewidują przypadki, w których sąd może rozwodu nie orzec. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy ucierpiałoby na tym dobro Waszych wspólnych małoletnich dzieci albo rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Szczególne zasady obowiązują również wtedy, gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia.

Mit 2. Nagranie rozmowy bez zgody małżonka nigdy nie może być dowodem

Rozmowa z małżonkiem zostaje nagrana bez jego wiedzy.

Czy sąd od razu odmówi jej odsłuchania?

Niekoniecznie.

Jeżeli sam uczestniczysz w rozmowie, brak zgody drugiej osoby na jej nagranie nie przesądza jeszcze, że materiał nie może zostać wykorzystany w postępowaniu.

Sąd może brać pod uwagę m.in. sposób uzyskania nagrania, jego treść, autentyczność oraz to, czy ma ono znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ważny jest również kontekst.

Kilkunastosekundowy fragment kłótni może brzmieć zupełnie inaczej niż cała rozmowa. Dlatego przed przedstawieniem nagrania dobrze sprawdzić nie tylko, co powiedział małżonek, ale również co słychać na nim z Twojej strony.

Inaczej należy też oceniać nagranie rozmowy, w której uczestniczysz, a inaczej rejestrowanie cudzych rozmów.

Mit 3. Zdrada zawsze oznacza wyłączną winę

Zdrada może być bardzo ważnym dowodem w sprawie o rozwód z orzekaniem o winie.

Nie oznacza jednak automatycznie wyłącznej winy małżonka, który się jej dopuścił.

Sąd patrzy nie tylko na samą zdradę, ale również na jej miejsce w historii Waszego małżeństwa.

Przykład:

Małżonek nawiązuje relację z inną osobą, gdy nadal mieszkacie razem i funkcjonujecie jak małżeństwo. Zdrada prowadzi do konfliktu, rozstania i ustania więzi między Wami.

Takie zdarzenie może mieć istotne znaczenie przy ocenie winy.

Inaczej może wyglądać sprawa, jeżeli nowa relacja rozpoczęła się dopiero wtedy, gdy Wasze małżeństwo już wcześniej faktycznie i trwale się rozpadło.

Znaczenie ma więc chronologia wydarzeń i związek określonego zachowania z rozpadem małżeństwa.

Co więcej, nawet jeśli zdrada przyczyniła się do rozkładu pożycia, sąd może ustalić, że drugi małżonek również ponosi winę.

Mit 4. Ten, kto wyprowadził się z domu, jest winny

„To on odszedł, więc to jego wina”.

Nie zawsze.

Sama wyprowadzka nie daje odpowiedzi na pytanie, kto odpowiada za rozpad małżeństwa.

Sąd będzie chciał ustalić przede wszystkim dlaczego do niej doszło i jak Wasze małżeństwo wyglądało wcześniej.

Jeżeli małżonek bez uzasadnionej przyczyny opuszcza rodzinę i w ten sposób doprowadza do rozpadu związku, wyprowadzka może mieć znaczenie przy ustalaniu winy.

Ale wyobraź sobie inną historię.

Od dłuższego czasu nie ma między Wami więzi uczuciowej ani fizycznej, funkcjonujecie osobno, a wspólne mieszkanie wynika wyłącznie z powodów finansowych. Dopiero później jedno z Was się wyprowadza.

W takim przypadku sama zmiana miejsca zamieszkania nie musi być przyczyną rozpadu. Może być jedynie następstwem tego, co wydarzyło się wcześniej.

Mit 5. Przy rozwodzie sąd od razu podzieli majątek

Rozwodzicie się, macie wspólne mieszkanie, samochód i oszczędności.

Można więc zakładać, że sąd w wyroku rozwodowym zdecyduje, co przypadnie każdemu z Was?

W praktyce tak się nie dzieje.

Rozwód i podział majątku to dwa różne postępowania.

W sprawie rozwodowej sąd zajmuje się przede wszystkim zakończeniem małżeństwa, a jeżeli macie wspólne małoletnie dzieci – również rozstrzygnięciami, które ich dotyczą.

Podział majątku wymaga natomiast ustalenia m.in. jego składu, wartości poszczególnych składników, sposobu ich podziału, a niekiedy również rozliczenia nakładów i wydatków.

To inna procedura, inne opłaty i często zupełnie inny materiał dowodowy.

Przepisy pozwalają wprawdzie dokonać podziału majątku w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Dlatego przy sporze majątkowym najczęściej zajmuje się tym sąd w osobnej sprawie.

Mit 6. Wina przy rozwodzie oznacza, że dostaniesz większą część majątku

Sąd uznał Twojego małżonka za wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa.

Czy w takim razie Tobie należy się np. 70% wspólnego majątku?

Nie działa to w ten sposób.

Orzeczenie o winie za rozkład pożycia i ustalenie udziałów w majątku wspólnym to dwie odrębne kwestie.

Sama zdrada, odejście od rodziny czy inne zachowanie, które doprowadziło do przypisania małżonkowi winy za rozwód, nie powoduje automatycznie zmniejszenia jego udziału w majątku.

Zasadą jest, że Wasze udziały w majątku wspólnym są równe.

Możliwe jest żądanie ustalenia nierównych udziałów, ale nie wystarczy powołać się na samą treść wyroku rozwodowego.

Mit 7. Nie płaci alimentów, więc nie muszę wydawać mu dziecka

To przekonanie może prowadzić do poważnych problemów.

Alimenty i kontakty z dzieckiem to dwie odrębne kwestie.

Jeżeli drugi rodzic nie płaci przyznanych alimentów, możesz skierować sprawę do komornika.

Nie oznacza to jednak, że w odpowiedzi możesz samodzielnie zdecydować o niewykonywaniu ustalonych kontaktów.

Działa to również w drugą stronę.

Rodzic nie może uzależniać płacenia alimentów od tego, czy i jak często spotyka się z Waszym dzieckiem.

Właściwą drogą jest uregulowanie tej kwestii, a nie traktowanie kontaktów jako kary na niepłacenie alimentów.

Mit 8. Kontakty z dzieckiem przysługują tylko rodzicowi, który ma władzę rodzicielską

Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem są często traktowane jak jedno i to samo.

Z prawnego punktu widzenia to dwa różne zagadnienia.

Władza rodzicielska dotyczy przede wszystkim wychowania dziecka oraz podejmowania decyzji w jego sprawach.

Kontakty dotyczą natomiast utrzymywania relacji z Twoim dzieckiem – m.in. spotkań, wspólnego spędzania czasu czy porozumiewania się z nim na odległość.

Dlatego ograniczenie władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie ograniczenia Waszych kontaktów.

Nawet pozbawienie Cię władzy rodzicielskiej nie powoduje samo przez się zakazu spotykania się z Twoim dzieckiem.

Jeżeli istnieją podstawy do ograniczenia albo zakazania kontaktów, wymaga to decyzji sądu.

Rozwód – przepisy zamiast mitów

Wiele mitów rozwodowych powstaje dlatego, że pojedyncze doświadczenie jednej osoby zaczyna funkcjonować jako ogólna zasada.

„U znajomego było tak, więc u mnie będzie tak samo”.

Tymczasem dwie pozornie podobne sprawy mogą zakończyć się inaczej, ponieważ różnią się faktami, żądaniami stron albo przedstawionymi dowodami.

Dlatego przed podjęciem ważnej decyzji dobrze ustalić nie tylko, co słyszałeś o rozwodzie, ale przede wszystkim jak określona kwestia wygląda od strony prawnej i jakie znaczenie może mieć właśnie w Twojej sprawie.

W rozwodzie szczegóły naprawdę mają znaczenie.

Chcesz dowiedzieć się więcej, przeczytaj także inne artykuły.

Zupełny i trwały rozkład pożycia – co to właściwie oznacza?