Czy mogę wyprowadzić się z domu przed rozwodem?

Czy mogę wyprowadzić się z domu przed rozwodem?

„Chcę odejść, ale boję się, że później sąd uzna, że to ja porzuciłem rodzinę”.

Takie pytanie często słyszę od Klientów, którzy myślą o rozwodzie, ale nadal mieszkają ze współmałżonkiem. Związek w praktyce już nie funkcjonuje, wspólne mieszkanie staje się coraz trudniejsze, a jednocześnie pojawia się obawa przed konsekwencjami opuszczenia domu.

Czy trzeba więc mieszkać razem aż do rozwodu? Nie.

Samo zamieszkanie osobno nie oznacza, że sąd przypisze Ci winę za rozpad małżeństwa. Zanim jednak podejmiesz taką decyzję, dobrze sprawdzić, jakie może mieć znaczenie dla Twojej sprawy.

Czy przed rozwodem mogę zamieszkać osobno?

Tak. Nie musisz czekać ani na złożenie pozwu, ani na zakończenie sprawy w sądzie.

W praktyce często spotykam się z tym, że małżonkowie przestają razem mieszkać na długo przed rozpoczęciem postępowania rozwodowego.

Jeżeli sprawa ma dotyczyć również winy, interesuje mnie jednak nie tylko to, kto opuścił wspólne mieszkanie, ale przede wszystkim dlaczego do tego doszło.

Jeżeli Wasze małżeństwo od dłuższego czasu już nie funkcjonowało, decyzja o zamieszkaniu osobno może być jedynie konsekwencją wcześniejszego rozpadu związku.

Czy sąd może uznać mnie za winnego, bo opuściłem dom?

Samo opuszczenie wspólnego mieszkania nie przesądza o winie. To nie automat.

Kiedy analizuję taką sprawę, pytam przede wszystkim: co wydarzyło się wcześniej?

Załóżmy, że od wielu miesięcy nie tworzycie już związku. Nie spędzacie razem czasu, nie prowadzicie wspólnego życia, a między Wami od dawna trwa konflikt. W końcu jedno z Was decyduje się zamieszkać gdzie indziej.

W takim przypadku zmiana miejsca zamieszkania jest skutkiem rozpadu małżeństwa, a nie jego przyczyną.

Inaczej może wyglądać sprawa, gdy jeden z małżonków nagle opuszcza rodzinę, mimo że małżeństwo nadal funkcjonowało, albo odchodzi, ponieważ związał się z inną osobą.

Dlatego nie przyjmuj prostej zasady:

„Kto pierwszy opuścił dom, ten jest winny rozpadu małżeństwa”.

Sąd ocenia znacznie więcej niż sam moment, w którym przestaliście razem mieszkać.

Czy stracę przez to mieszkanie?

To jedna z częstszych obaw, o których słyszę podczas konsultacji.

Jeżeli mieszkanie należy do Was obojga, samo zamieszkanie w innym miejscu nie pozbawia Cię prawa własności.

Nie oznacza również, że przy późniejszym podziale majątku mieszkanie przypadnie temu z Was, które w nim zostało.

Jeżeli więc jesteś współwłaścicielem opuszczenie lokalu nie zmienia tego, do kogo on należy.

Trzeba jednak pamiętać o jednej rzeczy: własność mieszkania i możliwość korzystania z niego to dwie różne kwestie.

A jeśli mieszkanie należy tylko do męża albo żony?

Wtedy najpierw sprawdziłbym, czy i dlaczego nieruchomość należy tylko do jednego z Was.

Mogła zostać kupiona jeszcze przed ślubem, odziedziczona albo otrzymana w darowiźnie.

Samo wieloletnie wspólne mieszkanie nie sprawia, że drugi małżonek staje się jej współwłaścicielem. Z drugiej strony podczas trwania małżeństwa prawo do korzystania z mieszkania może wynikać również z przepisów rodzinnych.

Dlatego jeżeli kwestia mieszkania jest między Wami sporna, dobrze ustalić swój status jeszcze przed jego opuszczeniem.

Mamy dzieci. Co wtedy?

Tutaj byłbym szczególnie ostrożny.

Jeżeli macie wspólne małoletnie dzieci, trzeba rozróżnić dwie sytuacje: Ty zmieniasz miejsce zamieszkania albo razem z Tobą mają przeprowadzić się również dzieci.

Jeżeli odchodzisz sam, pomyśl od razu, jak od tego momentu będzie wyglądała opieka i Twoje kontakty z dziećmi. Druga strona może oskarżyć Cię o porzucenie dzieci.

W praktyce pytam wtedy Klienta:

Gdzie będą mieszkały dzieci? Jak często będziesz się z nimi spotykać? Kto będzie odwoził je do szkoły lub przedszkola? Jak podzielicie weekendy i inne dni?

Nie zostawiałbym tych kwestii na później. Jeżeli przez wiele miesięcy funkcjonuje określony sposób opieki nad dziećmi, może to mieć znaczenie podczas późniejszej sprawy sądowej przy kontaktach i władzy rodzicielskiej.

Czy mogę zabrać dzieci ze sobą?

Tutaj musisz uważać.

Jeżeli oboje macie władzę rodzicielską, o istotnych sprawach dotyczących dzieci powinniście decydować wspólnie. Przeprowadzka może mieć znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy wiąże się ze zmianą szkoły, przedszkola, miasta albo utrudni kontakty z drugim rodzicem.

Dlatego przed podjęciem takiej decyzji sprawdziłbym, czy drugi rodzic się na nią zgadza i jak zmiana miejsca zamieszkania wpłynie na dotychczasowe życie dzieci.

Jeżeli nie możecie dojść do porozumienia, najlepiej złożyć wniosek do sądu o ustalenie miejsca pobytu dzieci przy Tobie.

Nie traktowałbym natomiast zabrania dzieci ze wspólnego domu jako sposobu na uzyskanie lepszej pozycji przed rozwodem. Taki ruch nie tylko zaostrzy konflikt i stworzy kolejny problem do rozwiązania, ale może mieć znaczenie w postępowaniu sądowym.

Co z kredytem i opłatami za mieszkanie?

„Skoro już tam nie mieszkam, to dlaczego mam dalej płacić?”

To pytanie również pojawia się często.

Naturalną reakcją jest niechęć do płacenia za coś, z czego się nie korzysta.

Zmiana miejsca zamieszkania nie powoduje, że przestajesz być stroną umowy kredytowej. Jeżeli oboje podpisaliście umowę z bankiem, rozwód ani to, kto korzysta z mieszkania, same w sobie nie zwalniają jednego z Was z obowiązków wobec banku.

Osobno trzeba też spojrzeć na czynsz, rachunki i pozostałe wydatki związane z nieruchomością.

Sama wyprowadzka nie powoduje, że wszystkie obowiązki wynikające z małżeństwa od razu znikają.

Jeżeli jedno z Was nie uczestniczy odpowiednio w zaspokajaniu potrzeb rodziny, możliwe jest wystąpienie z żądaniem do sądu.

O czym pomyśleć, zanim opuszczę wspólne mieszkanie?

Jeżeli Klient mówi mi, że planuje zamieszkać osobno, nie pytam wyłącznie o to, dokąd chce się przenieść.

Chcę najpierw wiedzieć, jak wygląda jego małżeństwo, czy są dzieci, do kogo należy mieszkanie, czy jest kredyt i czy między małżonkami będzie spór o winę albo majątek.

Przed podjęciem decyzji powinieneś zadbać o dostęp do dokumentów dotyczących m.in. nieruchomości, kredytów, rachunków bankowych, oszczędności czy innych składników wspólnego majątku.

Jeżeli później pojawi się spór, odtworzenie niektórych informacji może być znacznie trudniejsze.

Nie znikaj też nagle. Poinformuj o tym małżonka i wyjaśnij skąd taka decyzja. Zadbaj o dowód. Najlepiej wyślij wiadomość SMS albo e-mail.

Czy lepiej poczekać do rozwodu?

Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego.

Czasami dalsze wspólne mieszkanie nie ma już sensu. Zanim jednak spakujesz rzeczy i zmienisz miejsce zamieszkania uporządkuj kwestie związane z dziećmi, mieszkaniem, kosztami czy dowodami.

Dlatego kiedy Klient pyta mnie: „Czy mogę się wyprowadzić przed rozwodem?”, odpowiadam: możesz. Ale jeżeli sprawa ma być konfliktowa, samo pytanie „czy mogę?” to za mało.

Znacznie ważniejsze jest to, jakie konsekwencje ta decyzja może mieć właśnie w Twojej sprawie.

Jeżeli między Wami jest spór o winę, dzieci albo majątek, przeanalizowałbym te kwestie przed zmianą miejsca zamieszkania, a nie dopiero wtedy, gdy decyzja została już podjęta.